Người "vác tù và" của bản Mông

Thôn Pang Cáng (xã Văn Chấn, tỉnh Lào Cai) nằm nép mình giữa những dãy núi cao, nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Mông. Với người dân nơi đây, anh Sùng A Hềnh  là "điểm tựa" tinh thần vững chắc.

Công việc của một Người có uy tín không đơn thuần là những cuộc hội họp. Hàng ngày, anh cùng lãnh đạo thôn kiên trì “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để vận động bà con chăm chỉ tăng gia lao động sản xuất, phòng chống tệ nạn xã hội và bài trừ hủ tục. 

Một trong những "cuộc chiến" cam go nhất mà anh theo đuổi chính là tình trạng tảo hôn ở địa phương khá phức tạp. Đã có nhiều trường hợp dù đến tận nhà khuyên ngăn, phân tích thiệt hơn, nhưng các hộ vẫn lén lút tổ chức cưới xin khi con trẻ chưa đủ tuổi. 

Không nản chí, anh Hềnh tiếp tục kiên trì, dùng uy tín và sự chân thành của mình để thay đổi dần nhận thức của thế hệ trẻ và các bậc phụ huynh. Đến nay, trên địa bàn thôn Pang Cáng không còn tình trạng tảo hôn.

"Đánh thức" đất rừng

Trước khi có cơ ngơi hiện tại như hiện nay, gia đình anh Sùng A Hềnh, từng trải qua những năm tháng khó khăn. Bước ngoặt thay đổi cuộc đời bắt đầu từ một sự quan sát đầy nhạy bén. Trong những chuyến đi giao chè tại khu vực Tập Lăng (một thôn nằm trong rừng, cách thôn Pang Cáng khoảng 8km), anh tò mò tự hỏi vì sao bà con nơi đó lại có cuộc sống sung túc hơn hẳn. Khi biết câu trả lời nằm ở cây quế, khát vọng thoát nghèo bùng cháy mãnh liệt.

Năm 2013 đánh dấu bước đi táo bạo để rồi 10 năm sau đó, anh là 'tỷ phú nông dân" hiếm hoi của bản. Với hai bàn tay trắng, anh vay vốn 50 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để mua cây giống. Thời điểm đó, nhiều hàng xóm không hiểu, còn nhắc nhở về việc khó có đầu ra. 

Đáp lại những hoài nghi, anh kiên trì với suy nghĩ: “Cho dù không bán được thì mình cũng có công phủ xanh đồi trọc, đất rừng”. Để bảo vệ thành quả, anh đã phải phạt cảnh cáo những người thả gia súc phá cây, đồng thời thuê tới 20 nhân công mỗi ngày để chăm bẵm rừng quế non khi chưa có công nghệ cao hỗ trợ.

"Trời không phụ lòng người", rừng quế trồng thử nghiệm đã mang lại trái ngọt. Với tư duy nhạy bén, anh chớp thời cơ để mở rộng sản xuất. Đến nay, diện tích quế của gia đình đã lên tới 14ha, với mức thu nhập mỗi ha đạt khoảng 200 triệu đồng.

Phát triển kinh tế bằng tư duy đa ngành 

Không dừng lại ở cây quế, Người có uy tín Sùng A Hềnh còn là người gìn giữ và phát triển nghề truyền thống của cha ông. Gia đình anh hiện sở hữu 2ha chè cổ thụ, mang lại nguồn thu nhập ổn định và cao hàng năm. Anh trực tiếp duy trì quy trình sao chè thủ công, giữ hương vị đặc trưng của vùng cao Văn Chấn.

Năm 2015, anh Hềnh tiếp tục chứng tỏ tầm nhìn xa, khi là người đầu tiên tại thôn Pang Cáng mở mô hình kinh doanh lưu trú (homestay). Hiện nay, gia đình anh là 1 trong 2 hộ tại thôn được cấp phép đầy đủ để đưa homestay vào hoạt động.

Tại homestay này, du khách không chỉ được nghỉ ngơi mà còn được đắm mình trong không gian văn hóa bản địa: Trực tiếp trải nghiệm quy trình sao chè cổ thụ cùng gia chủ; thưởng thức tiếng sáo, khèn Mông đặc sắc giữa đại ngàn; khám phá những món ăn đặc sản do chính tay gia đình chế biến.

Nói về anh Hềnh, Trưởng thôn Vàng A Hà không giấu được sự tự hào: "Anh Hềnh là một người làm kinh tế tốt, nói được, làm được và là điển hình gương mẫu của thôn. Trong bối cảnh kinh tế xã đang chuyển dịch cơ cấu, tập trung vào cây chè và cây quế, sự tiên phong của anh chính là đòn bẩy quan trọng thúc đẩy sự đi lên của cả vùng đất Pang Cáng".

Sự thành công của anh Sùng A Hềnh không chỉ đo bằng con số 40 triệu đồng thu nhập mỗi tháng, hay gây dựng được cơ ngơi khang trang. Giá trị lớn nhất mà anh tạo ra chính là lan tỏa tinh thần làm giàu cho cộng đồng.

Còn với bản thân anh Sùng A Hềnh thì trước sau vẫn một tâm niệm "mình thoát nghèo được thì cũng phải giúp bà con thoát nghèo". Bất kể ai trong bản muốn học cách ươm giống hay kỹ thuật chăm sóc cây quế, anh đều tận tình chỉ bảo. Việc thuê nhân công địa phương làm rừng cũng là cách tạo thêm việc làm thường xuyên cho bà con dân tộc Mông trong thôn có thêm thu nhập, ổn định được cuộc sống.

Theo Tuấn Ninh, Minh Phương (Vietnamnet)